Het is akelig stil op onze wegen en aan onze grensovergangen. Maar ook aan onze internationale vergadertafels. Iedereen lijkt wat op zichzelf teruggeplooid. Ik maak me grote zorgen over het gebrek aan overleg en coördinatie tussen de Europese partners over het beheer van de Covid-19-crisis. De rol die de lidstaten binnen de Europese Unie op dat vlak spelen, is te beperkt.
Velen van ons verwachten een betere aanpak van de crisis. We hebben nood aan één gezamenlijk beleid om de strijd tegen de epidemie te voeren. We willen dat de Europese Unie in het licht van deze gezondheidscrisis sneller het voortouw neemt ten aanzien van de nationale regeringen, met een krachtig herstelplan.
We moeten thema’s als gezondheid, mobiliteit, respect voor de mens en milieubescherming hoger op de Europese politieke agenda plaatsen. We moeten een Europees Marshallplan maken om de lidstaten er bovenop te helpen. Daarvoor zouden we uit de financiële en ideologische comfortzone moeten stappen die sommigen al te rigoureus in stand willen houden.

Te laat, te verdeeld

Het aantal doden neemt op dit ogenblik sterk toe. Italië en Spanje waren de eerste landen die hard werden getroffen. Veel regeringen hebben deze landen geobserveerd voor men de ernst van de crisis – die ondertussen geen grenzen meer kent – inzag. Zoals de waarnemers hebben vastgesteld, heeft de Europese Unie de koe te laat bij de horens gevat: ieder van ons had op een sterker, duidelijker en vastberadener antwoord gehoopt. De fout was, volgens mij, dat elk land in zijn eentje de gezondheids-, sociale, medische en economische crisis heeft aangepakt. De Italiaanse pers was dit weekend niet mals voor de Europese Unie. De krantenkoppen spraken voor zich: “Conte zegt tegen een dood Europa” (Fatto Quotidiano) of “Lelijk Europa” (La Repubblica, een pro-Europese Italiaanse krant) (bron: Belga).

Het is de hoogste tijd om zich bewust te worden van de situatie. Als we blijven kiezen voor verdeeldheid, zullen we in verdeelde slagorde moeten antwoorden op toekomstige rampen, zoals een tweede golf van de Corona-epidemie, zoals verschillende waarnemers voorspellen. De Europese Unie mag niet bang zijn. Ze moet haar energie steken in het herbevestigen van de Europese waarden en in het verlenen van doeltreffende en noodzakelijke steun aan elk van haar lidstaten.

Een economisch en financieel herstelplan voor de EU

De economische crisis treft alle landen van de Europese Unie. Bedrijven worden gedwongen hun activiteiten terug te schroeven, een groot deel van de bevolking is economisch werkloos en voor veel bedrijven hangt het faillissement als een zwaard van Damocles boven hun hoofd. Geen enkele sector wordt gespaard. De landen moeten de crisis te boven komen en de burgers moeten voldoende middelen hebben om in hun behoeften te voorzien. De ogen zijn logischerwijs op Europa gericht.

Europa moet haar burgers helpen en een duurzaam Europees Marshallplan lanceren. Een economisch en financieel herstelplan waarbij rekening wordt gehouden met de behoeften van alle Europeanen. Een plan met een solidaire, sociale en duurzame visie. Een visie die aansluit bij de ecologische en klimaatambities die de Europese Commissie afgelopen december heeft voorgesteld. Er is immers geen enkele reden om de huidige Green Deal aan de kant te schuiven. De Europese Unie heeft de plicht om haar ecologische en economische engagementen na te komen door elke lidstaat de kans te geven de lat hoger te leggen.

Ons klaarmaken voor de volgende crisis

Moeten we wachten tot de volgende crisis zich voltrekt om opnieuw deze vragen te stellen? We weten nog niet wélke de volgende crisis zal zijn, maar we zien nu al dat de gezondheidscrisis zal worden gevolgd door een sociale en economische crisis.

We bevinden ons op een scharniermoment, we staan aan het begin van een nieuw sociaal paradigma. Dat paradigma is ecologisch en ecologisch, het is mensgericht en gebaseerd op samenwerking. Wie zich bewust is van deze metamorfose aanvaardt dat we die overgang door moeten om te evolueren naar een nieuwe maatschappij waarin verbondenheid en gedeelde verantwoordelijkheid centraal staan.
Mensen moeten worden beschermd, begeleid, ondersteund, gehoord en aangemoedigd. We moeten streven naar een humane samenleving, naar een samenleving waar de burger centraal staat. We willen geen elitaire samenleving die de ongelijkheden vergroot.

De verandering omarmen

Zullen we erin slagen de overgang van rups naar vlinder te maken? Welke soort vlinder zullen we worden? Een dagvlinder? Een nachtvlinder? Ik weet het niet. Maar kunnen we niet de beste versie van onszelf worden? Wat we de voorbije jaren niet konden zijn, kunnen we de komende jaren wel worden. Het is van essentieel belang de verandering te omarmen: we moeten de nieuwe uitdagingen aanpakken voor onze toekomst, onze mensheid, de wereld die we aan onze kinderen en kleinkinderen zullen nalaten.

Hoe kan Europa ons daarbij helpen? Door thema’s als gezondheid, mobiliteit, respect voor de mens en milieubescherming hoog op de politieke agenda te plaatsen. Door een Europees Marshallplan te implementeren om de lidstaten er bovenop te helpen. Door uit de financiële en ideologische comfortzone te stappen die sommigen al te rigoureus in stand willen houden.

We zijn vandaag de proefkonijnen van kortzichtige beslissingen en we stellen vast dat die ons naar de ondergang leiden. Er is geen weg terug, we staan met de rug tegen de muur en kunnen niet anders dan een versnelling hoger schakelen.
Een langetermijnvisie stelt een duurzame samenwerking tussen de mannen en vrouwen van deze wereld centraal.

We moeten lessen trekken uit deze crisis, de crisis recht in de ogen kijken, de dialoog durven aangaan en voor eens en altijd de fysieke en mentale grenzen wegnemen. We moeten meer dan ooit creatief zijn! Deze onvermijdelijke metamorfose is geen evidentie, dat geef ik toe. De effecten van het wapperen van de vleugels van deze vlinder in wording moeten helpen om onze samenleving opnieuw betekenis te geven. Leiders, beleidsmakers, verenigingen en burgers moeten de uitdaging aangaan waarmee we momenteel geconfronteerd worden: welke relatie willen we op korte termijn met elkaar – de burgers – opbouwen?

Loïc Delhuvenne
Algemeen Directeur Agentschap van de Eurometropool Lille-Kortrijk-Tournai
& Lector, Universiteit van Lille (ESPOL)

Newsletter

Stay up to date? Subscribe to our newsletter